„Tarcza Wschód to powszechnie znany projekt mający zapewnić bezpieczeństwo państwu i jego obywatelom. Co najważniejsze – jest to inicjatywa o charakterze defensywnym, co stanowi, moim zdaniem, jej największą siłę. Nie jesteśmy krajem agresywnym, nie zamierzamy nikogo atakować, ale musimy podejmować działania, które z naszej perspektywy będą gwarantować bezpieczeństwo” – podkreślał wojewoda podlaski dr Jacek Brzozowski, podczas otwarcia seminarium.

W trakcie wydarzenia zaprezentowano m.in. wystąpienie Ambasador Finlandii w Polsce, Päivi Laine, dotyczące fińsko-rosyjskiej granicy oraz znaczenia naturalnych barier w systemie bezpieczeństwa. Swoją opinię w tej kwestii przedstawił również Andrzej Parafiniuk, Konsul Honorowy Finlandii w Białymstoku oraz Przewodniczący Rady Uczelni Uniwersytetu w Białymstoku.

Dziekan Wydziału Stosunków Międzynarodowych UwB, prof. Adam Bartnicki, wyjaśniał, że jednostka od lat zajmuje się tematyką bezpieczeństwa, co w obecnej sytuacji geopolitycznej jest naturalnym kierunkiem działań. „Naszą misją jest wskazywanie zagrożeń i omawianie ich w sposób wyważony, bez wzbudzania niepotrzebnego lęku, a także łączenie różnych środowisk w tym, co najważniejsze – budowaniu odporności społecznej” – mówił.

Koordynator Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej – prof. Maciej Perkowski witając przybyłych gości w sali Konferencyjnej Białowieskiego Parku Narodowego życzył wszystkim, aby wykorzystując doświadczenie ekspertów, którzy będą zabierać głos uważnie się przesłuchiwać obradom i aktywnie w nich uczestniczyć. „Nie ma debaty bez debatujących” – powiedział.

Podczas seminarium głos zabrali liczni eksperci, którzy przedstawili różnorodne perspektywy dotyczące roli środowiska w systemach bezpieczeństwa. Prof. Daniel Boćkowski z Wydziału Stosunków Międzynarodowych UwB omówił doświadczenia międzynarodowe, pokazując, w jaki sposób państwa na świecie wykorzystują środowisko naturalne jako element obronny. Z kolei prof. Michał Żmihorski, dyrektor Instytutu Biologii Ssaków PAN, przedstawił znaczenie lasów i mokradeł jako naturalnych przeszkód terenowych.

Praktyczne aspekty realizacji projektu „Zielona Tarcza Wschód” zaprezentowali Adam Juchnik i Adam Bohdan z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Białymstoku, ukazując konkretne działania podejmowane w regionie. O uwarunkowaniach środowiskowych współczesnego pola walki, odnosząc się m.in. do przykładów z frontu na Ukrainie, mówił ppłk. Maciej Korowaj z WSM UwB. Z kolei Izabela Zygmunt z Instytutu Ochrony Środowiska przybliżyła zagadnienia związane z prawem odbudowy zasobów przyrodniczych.

W dalszej części seminarium prof. Maciej Perkowski oraz Wojciech Zoń z Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej omówili możliwe konflikty i synergie prawne między obronnością a ochroną środowiska.

Kulminacją wydarzenia była ekspercka debata „Zielona Tarcza Wschód – wizja, szanse, zagrożenia”, w której uczestniczyli również gen. bryg. Mieczysław Gurgielewicz, Dowódca 1 Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej, czy Paweł Jaworski, dyrektor Departamentu Strategii i Odporności Klimatycznej Ministerstwa Klimatu i Środowiska, przedstawiając wieloaspektowe spojrzenia na przyszłość projektu. Dyskusja skupiła się na możliwościach stworzenia spójnej koncepcji „zielonego bezpieczeństwa”, łączącej obronność z ochroną środowiska. Wydarzenie pokazało, że przyroda może być nie tylko wartością ekologiczną, lecz również istotnym sprzymierzeńcem w systemach obronnych i polityce bezpieczeństwa międzynarodowego.

W seminarium wzięli udział naukowcy, przedstawiciele służb mundurowych – wojska i straży granicznej – a także organizacji pozarządowych, leśnicy, pracownicy Parku oraz uczniowie Technikum Leśnego w Białowieży.

Zadanie publiczne finansowane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP
w konkursie „Regionalne Ośrodki Debaty Międzynarodowej 2025–2026”